Geplaatst op

Hamam

Nu het weer een stuk guurder aan het worden is, en de avonden weer een stuk sneller donker worden, merk ik zelf dat ik af en toe behoefte heb om binnenshuis uurtjes van complete ontspanning te creëren. Soms doe ik dat door met een boek, een lekkere kop muntthee en een belachelijke hoeveelheid kaarsen op de bank te kruipen. Soms is een Netflix marathon met een bak verse popcorn (zoet en zout door elkaar heen) ook een goede optie. Maar vooral op die regenachtige dagen waarbij je de gehele dag van hot naar her gevlogen bent en je soms tot op het bot verkleumt bent, merk ik dat ik graag een hamam-avond doe.

De hamam is bij ons ook bekend als het Turkse badhuis. Ze zijn ontstaan vanuit de badhuizen van het oude Romeinse Rijk en worden binnen de Islam gebruikt om jezelf te reinigen voordat je aan het gebed begint. Gebruik maken van het badhuis gaat altijd op dezelfde manier: je komt binnen en kleed je om. Meestal betekent dat dat je een pestemal om doet (een zachte doek van zijde of katoen) en nalin (schoentjes gemaakt van hout en parelmoer) aantrekt. Je eigen badkleding en slippers meenemen mag natuurlijk ook en dit traditionele element zal je allang niet meer in elk badhuis tegen komen. Daarna ga je eerst naar de hararet, de zogeheten stoomruimte. In een hamam met personeel zal er dan iemand bij je komen om allerlei handelingen bij je uit te voeren, maar in veel badhuizen kan je dit ook gewoon zelf doen. Je begint met het gieten van warm water over je gehele lichaam. Je smeert daarna je lichaam in met een olijfolie zeep, de sabon beldi. Hierna scrub je je lichaam met een handschoen, de kese. Daarna spoel je je lichaam eerst met warm en daarna met koud water af. Daarna pak je een soort schuimzak, waarin zich een schuim van geparfumeerde zeep bevindt. Hiermee zeep je je van top tot teen in. Daarna kan je ervoor kiezen (alhoewel het bij een traditionele hamam wel de bedoeling is om dit te doen) om een massage te nemen, waarbij vaak olijf- of argan-olie wordt gebruikt. Tegelijkertijd wordt ook het haar gewassen. Na al deze stappen is het tijd voor iets te eten en/of te drinken en laten sommige vrouwen hun haar en handpalmen verven met henna en worden er geurige oliën over hun lichaam gewreven.

Omdat badhuizen door iedereen bezocht werden, zijn ze in de islamitische wereld tot een sociale ontmoetingsplaats geworden en zijn ze vanuit hun zowel religieuze als sociale functie uitgegroeid tot prachtig versierde en comfortabele verblijfsplekken. De luxe die met bepaalde hamams geassocieerd geraakt is, is aan het einde van de negentiende eeuw ook steeds meer naar Europe overgewaaid. De Victoriaanse cultuur vondt de luxe uitstraling van de hamams die ze tegenkwam in het buitenland en het de tijd nemen voor een warm bad een heerlijk decadent gegeven en al snel verschenen er over geheel Groot Brittannië luxe badhuizen. De functie voor de hamam bij ons is natuurlijk wel anders geworden: het is een manier om jezelf te verwennen en om even geheel tijd voor jezelf te nemen.

Je kan tegenwoordig dan ook een keur aan verschillende producten aan schaffen om je badkamer helemaal in hamam sferen te brengen. Prachtige zachte handdoeken in rustige kleuren met geometrische patronen erop, allerlei heerlijke zepen, mooie kaarsenhouders, bakjes en schaaltjes in allerlei kleuren en maten om je badproducten in te verstoppen, scrubdoekjes en sponzen om mee te douchen, verschillende oliën waarmee je jezelf in kunt wrijven, kruidenbossen (zoals eucalyptus) om aan je douchekop te hangen, en ga zo maar door. Zelf hou ik het altijd redelijk simpel (geïnspireerd door een douche die letterlijk 1 bij 2 meter is), maar zelfs in een douche van die afmetingen kom je al een behoorlijk eind met het volgen van het ritueel. Een speciale, lekker grote en zachte handdoek, wat lekkere geuren zeep (ik heb er zelf altijd een paart apart om juist hiervoor te gebruiken), wat kaarsen aan, uitgebreid je lichaam scrubben en inzepen op verschillende manieren en na afloop een hete kop thee met een lekker gebakje geven je al een heerlijk hamam gevoel.

Katja